ŻAŁOBA – O STRACIE I AKCEPTACJI

W literaturze spotykamy wiele definicji żałoby oraz straty. Niektóre z nich podają różnicę pomiędzy jednym, a drugim podkreślając, że żałoba to tradycyjne uzewnętrznione odzwierciedlenie tego, co się dzieje z kimś, kto stracił bliskiego. Przeżywanie straty zachodzi wewnątrz. Jest to reakcja całego naszego „Ja” na stratę.

Osoba, która utraciła kogoś bliskiego, może zaobserwować u siebie następujące objawy:

• Fizyczne np.: zaburzenia snu, zmęczenie, nadpobudliwość lub ospałość, mdłości, wysypki,
• Emocjonalne m.in.: smutek, poczucie winy, bezsilność, poczucie przytłoczenia, pogrążenia, samotność, złość lub wściekłość, pustkę, poczucie zagrożenia, strach przed przyszłością, nacisk, presję, przymus, ulgę, poczucie swobody itp.),
• Poznawcze: zaburzenia koncentracji oraz uwagi, problemy z zapamiętywaniem, trudności z wysuwaniem wniosków i logicznym rozumowaniem, gonitwę myśli lub zmaganie się z myślami, stany zamroczenia, „wyłączanie się”, słyszenie znajomych głosów,
• Behawioralne: płacz, martwienie się, słuchanie nastrojowej muzyki, lub piosenek o sentymentalnej treści, angażowanie się w zajęcia, które lubiła zmarła osoba, przyjmowanie nowych ról w rodzinie i społeczeństwie, porządkowanie, układanie, nadmierne zachowania czystościowe.

Oto 5 etapów żałoby:

1. ZAPRZECZENIE – okres, w którym nie akceptujemy tego co się stało, wypieramy, niedowierzamy temu.
2. GNIEW – poczucie niesprawiedliwości, niezgody oraz złości na to co się wydarzyło, częste pytanie siebie „dlaczego to mnie musiało spotkać?”.
3. TARGOWANIE – ponowne przezywanie braku zgody i akceptacji, magiczne myślenie polegające na poczuciu wpływu odwrócenia zaistniałej sytuacji.
4. DEPRESJA – smutek, poczucie przygnębienia, często wyczerpanie emocjonalne.
5. AKCEPTACJA – to moment, w którym nie zawsze mamy zgodę na to, co się wydarzyło, ale akceptujemy i przyjmujemy brak, który powstał w wyniku straty.

W przeciwieństwie do żałoby, która jest podyktowana kulturowo lub religijnie, przeżywanie straty jest bardzo indywidualnym procesem i nie ma określonego czasu, w którym występuje. Przeżywanie straty nie jest procesem linearnym, w którym przechodzi się od jednego etapu do drugiego, jak w przypadku żałoby, ale przypomina raczej fale, w której nawroty i poziom intensywności jej przeżywania zależą od wielu dodatkowych czynników.

Strata jest pojęciem określanym w psychoterapii nie tylko do sytuacji śmierci, ale każdej, w której czujemy swoistego rodzaju żal, pustkę, deficyt, smutek, czasami rozgoryczenie, złość  i wiele innych uczuć. Możemy doświadczać przeżycia straty z powodu uzależnienia bliskiej osoby, która pogrążyła się w nałogu dopuszczając się opuszczenia emocjonalnego. Straty wynikającej z porzucenia przez znaczącą osobę np. partnera, partnerkę, przyjaciółkę. Strata to także przeżycia mogące pojawić się podczas zmiany pracy, utraty dotychczasowego bezpieczeństwa finansowego czy opuszczenia przez dorosłe dzieci domu rodzinnego.

Niezależnie od sytuacji czy źródła powstałej straty, jest to rodzaj cierpienia, którego doświadczamy bardzo indywidualnie, w zależności np. od cech osobowościowych, umiejętności radzenia sobie ze smutkiem i napięciem, wcześniejszych traumatycznych doświadczeń, zasobów w postaci wsparcia społecznego oraz in.

Nieprzeżyta żałoba czy nieprzepracowana strata bywają powodem do rozwoju głębszych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zespół stresu pourazowego, zaburzenia lękowe z atakami paniki, dystymia czy inne zaburzenia nastroju oraz zachowania.

Dlatego warto skorzystać z pomocy specjalisty, kiedy czujesz, że ten obszar przeżyć dotyczy Ciebie i  nie wiesz jak sobie z nim poradzić lub potrzebujesz po prostu wsparcia.

www.wciszy.com